Het kabinet wil de Uitvoeringswet AVG opnieuw tegen het licht houden. In de begroting van Justitie en Veiligheid voor 2027 wordt een revisie van de UAVG aangekondigd, waarbij gegevensdeling tussen organisaties een belangrijk aandachtspunt wordt. Opvallend is dat het kabinet niet alleen naar juridische belemmeringen kijkt: organisaties zouden soms ook gegevens níét delen terwijl de AVG daar wel ruimte voor biedt.
De aankondiging komt kort nadat de UAVG al is gewijzigd via de Verzamelwet gegevensbescherming. Daarmee is de discussie over de Nederlandse toepassing van de AVG echter niet afgerond. Het kabinet schrijft dat het zowel Europees als nationaal werkt aan herziening en vereenvoudiging van het gegevensbeschermingsrecht.
Voor Nederland wordt daarbij expliciet een revisie van de UAVG voorzien. Een belangrijk onderwerp wordt de uitwisseling van persoonsgegevens tussen organisaties.
Interessant is vooral welk probleem het kabinet met de herziening wil aanpakken. Volgens de begroting bestaat in de praktijk soms handelingsverlegenheid: organisaties benutten de mogelijkheden die de AVG biedt onvoldoende, waardoor noodzakelijke gegevensdeling niet tot stand komt.
Daarmee maakt het kabinet een belangrijk onderscheid. Soms ontbreekt daadwerkelijk een wettelijke grondslag of verhindert andere wetgeving dat gegevens mogen worden uitgewisseld. In andere gevallen bestaat de juridische ruimte wel, maar zijn organisaties terughoudend omdat onduidelijk is wat precies is toegestaan.
Een wetswijziging biedt voor die twee situaties niet automatisch dezelfde oplossing. Wanneer de wet gegevensdeling verhindert, kan aanpassing van regelgeving nodig zijn. Bij een te voorzichtige interpretatie van bestaande regels kunnen bijvoorbeeld duidelijkere uitleg, kennis en afspraken tussen organisaties belangrijker zijn.
Naar aanleiding van een aangenomen Kamermotie wil het kabinet daarom verder onderzoeken waar gegevensdeling precies vastloopt en hoe die knelpunten kunnen worden aangepakt.
De aangekondigde revisie betekent niet dat Nederland via de UAVG de AVG zelf kan versoepelen. De AVG is rechtstreeks toepasselijk in de hele Europese Unie. De Nederlandse wetgever kan wel opnieuw kijken naar nationale keuzes en aanvullingen die binnen de ruimte van de AVG in de UAVG zijn vastgelegd.
Tegelijk zegt het kabinet zich op Europees niveau in te zetten voor herziening en vereenvoudiging van de AVG.
Ook in de strafrechtketen staat gegevensdeling op de agenda. Justitie en Veiligheid wil in 2027 samen met ketenpartners werken aan rechtmatige en effectievere gegevensuitwisseling. Waar bestaande regels daadwerkelijk in de weg zitten, noemt het ministerie onder meer aanpassing van de Wet justitiële en strafvorderlijke gegevens als mogelijkheid.
Concrete wijzigingen van de UAVG zijn nog niet aangekondigd. Eerst moet duidelijker worden waar de problemen precies zitten. Voor privacyprofessionals wordt daarmee vooral één onderscheid belangrijk: wanneer verhindert de wet noodzakelijke gegevensdeling daadwerkelijk, en wanneer wordt bestaande juridische ruimte niet gebruikt?
