GGD'en moeten bij infectieziekte-uitbraken makkelijker persoonsgegevens met elkaar kunnen delen. Ook komt er een wettelijke basis voor gegevensuitwisseling met gezondheidsdiensten in België en Duitsland en met de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit bij zoönosen. Het kabinet wil daarmee knelpunten wegnemen die snelle gegevensuitwisseling bij de bestrijding van infectieziekten nu kunnen belemmeren.
De veranderingen staan in de derde tranche van de Wet publieke gezondheid (Wpg), die momenteel in internetconsultatie is. Uit eerdere evaluaties blijkt volgens het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport dat de huidige wet niet altijd voldoende duidelijk maakt wanneer organisaties bij de bestrijding van infectieziekten gegevens met elkaar mogen delen.
Het wetsvoorstel verduidelijkt daarom bestaande grondslagen en introduceert verschillende nieuwe grondslagen. Uitgangspunt blijft dat persoonsgegevens alleen mogen worden gedeeld wanneer dat noodzakelijk is voor de infectieziektebestrijding en dat de privacy van burgers zoveel mogelijk wordt beschermd.
De consultatie loopt tot 7 september 2026.
Wanneer meerdere GGD’en betrokken zijn bij hetzelfde uitbraakonderzoek, wordt explicieter geregeld dat zij onderling persoonsgegevens kunnen uitwisselen.
Dat kan bijvoorbeeld nodig zijn wanneer besmettingen in verschillende regio’s met elkaar samenhangen en informatie over patiënten nodig is om de bron of verspreiding van een infectieziekte te achterhalen. De nieuwe grondslag moet onzekerheid wegnemen over welke informatie GGD’en in zo’n situatie met elkaar mogen delen.
Ook voor infectieziekten die zich over landsgrenzen verspreiden komt een expliciete regeling. GGD’en in grensregio’s moeten noodzakelijke meldingen kunnen delen met bevoegde gezondheidsdiensten in België en Duitsland. Dat kan bijvoorbeeld relevant zijn wanneer iemand in Nederland woont maar in Duitsland werkt, of wanneer contacten van een besmet persoon zich aan beide kanten van de grens bevinden.
Daarmee ontstaat een explicietere wettelijke basis voor grensoverschrijdende uitwisseling van gezondheidsgegevens. De regeling betekent niet dat alle beschikbare informatie kan worden doorgestuurd: de gegevensuitwisseling moet noodzakelijk zijn voor de bestrijding van de betreffende infectieziekte.
Bij infectieziekten met een pandemisch risico, de zogenoemde A1-infectieziekten, moet het daarnaast mogelijk worden tijdelijk aanvullende medische en epidemiologische gegevens op te vragen.
Bij een nieuwe of snel verspreidende infectieziekte kan bijvoorbeeld meer informatie nodig zijn over het ziekteverloop, besmettingsroutes of groepen met een verhoogd risico. Het wetsvoorstel creëert daarvoor een aanvullende mogelijkheid wanneer die gegevens nodig zijn voor een effectieve bestrijding.
Juist hier wordt dataminimalisatie een belangrijk aandachtspunt. Een groot maatschappelijk gezondheidsrisico betekent niet automatisch dat iedere beschikbare medische of persoonlijke variabele noodzakelijk is.
Een afzonderlijke grondslag regelt de gegevensuitwisseling bij zoönosen, infectieziekten die van dieren op mensen kunnen overgaan. GGD’en moeten noodzakelijke gegevens kunnen verstrekken aan de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). De GGD beschikt daarbij over informatie over besmettingen bij mensen, terwijl de NVWA onderzoek kan doen naar mogelijke besmettingsbronnen bij dieren of bedrijven.
De gegevensstromen kunnen bijvoorbeeld samenkomen wanneer een menselijke besmetting mogelijk verband houdt met een dier, locatie of bedrijf en informatie uit beide domeinen nodig is om de bron te achterhalen.
Het voorstel verduidelijkt daarnaast dat het RIVM in bijzondere situaties noodzakelijke persoonsgegevens kan ontvangen om internationale meldingen van infectieziekten uit te voeren.
Ook ziekenhuizen, verpleeghuizen en kinderopvangorganisaties moeten een ongewoon aantal ernstige luchtweginfecties expliciet melden bij de GGD. Verder moeten gegevens over pneumokokkenvaccinaties kunnen worden gebruikt voor monitoring en evaluatie van het vaccinatieprogramma.
