Het besluit van staatssecretaris Willemijn Aerdts om de overname van DigiD-bedrijf Solvinity door het Amerikaanse Kyndryl te verbieden, heeft veel losgemaakt. Journalistiek platform The Firewall trekt zijn rechtszaak in, en Privacy First noemt het besluit het enige verantwoorde dat het kabinet had kunnen nemen.
Aerdts besloot deze week de overname te blokkeren, nadat het Bureau Toetsing Investeringen (BTI) concludeerde dat de transactie een risico vormt voor het publieke belang. Solvinity is het cloudbedrijf dat de gegevens beheert die DigiD gebruikt voor het uitwisselen van informatie met onder meer de Belastingdienst, zorgverzekeraars en pensioenfondsen.
The Firewall, het journalistieke platform dat mede werd opgericht door journalist Eric Smit, had samen met een groep techkenners een rechtszaak aangespannen om de overheid te dwingen de overname tegen te houden. Nu de staatssecretaris dat zelf heeft gedaan, trekt de stichting de zaak in.
The Firewall spreekt van “een noodzakelijk besluit en een belangrijk keerpunt in het Nederlandse debat over digitale afhankelijkheid”. Tegelijkertijd wijst het platform op een bredere zorg: Nederland heeft nauwelijks controle over de afhankelijkheid van de overheid van een handvol grote buitenlandse techbedrijven voor cloud-, software- en infrastructuurdiensten.
Ook Privacy First is uitgesproken positief over het besluit. “Dit is het enige juiste besluit dat de regering had kunnen nemen”, zegt directeur Vincent Böhre. “Elke andere uitkomst was in onze optiek onverantwoord en onrechtmatig geweest.”
De stichting verzette zich tegen de overname omdat ze niet wil dat de Verenigde Staten “en de lange arm van dat land” toegang krijgen tot gevoelige gegevens van Nederlanders. Het verbod is volgens Böhre in lijn met het recht op privacy en de bescherming van de Nederlandse staatsveiligheid.
Privacy First hoopt bovendien dat de beslissing een precedent schept. “We dreigen op meer onderwerpen afhankelijk te worden van niet-Europese partijen”, aldus Böhre. “Dit kan een positieve kentering in de geschiedenis vormen.”
De staatssecretaris benadrukt dat het BTI-onderzoek “landenneutraal, risico-gebaseerd, en proportioneel” is uitgevoerd. Ze wil daarmee voorkomen dat het besluit wordt gezien als een politieke zet tegen Amerikaanse bedrijven. “Nederland hecht grote waarde aan de aanwezigheid van buitenlandse, waaronder nadrukkelijk ook Amerikaanse technologiebedrijven en hun bijdrage aan de Nederlandse economie en digitale infrastructuur”, schrijft ze in haar Kamerbrief.
Het contract met Solvinity loopt door tot 2028. Het kabinet wil voor die tijd een nieuwe aanbesteding doen en kijkt daarbij bij voorkeur naar een Nederlands of Europees bedrijf.
Kyndryl liet eerder weten “uiterst teleurgesteld” te zijn en kan het besluit nog aanvechten bij de rechter.
