Wie ChatGPT gebruikt om een bericht aan z'n advocaat op te stellen, kan de bescherming van het verschoningsrecht kwijtraken. Dat volgt uit een opvallend proces-verbaal van de rechter-commissaris van de Rechtbank Rotterdam. Zodra je mogelijk vertrouwelijke informatie invoert in een extern AI-systeem, verliest het het besloten karakter – met alle juridische gevolgen van dien.
De zaak draaide om een strafrechtelijk onderzoek waarbij de politie telefoons en een laptop van een verdachte in beslag nam. Omdat de verdediging aangaf dat hier communicatie met advocaten op stond, moest de rechter-commissaris de bestanden eerst laten schonen. Een geheimhoudermedewerker filterde de dataset daarvoor via de forensische software Hansken.
Tijdens deze controle stuitten de onderzoekers op een bijzonder detail. De verdachte bleek ChatGPT te hebben gebruikt om een conceptreactie op te stellen. De gegenereerde tekst bevatte de naam van zijn advocaat en was overduidelijk bedoeld voor hun onderlinge overleg.
Die stap bracht de rechter tot een principiële beslissing. Het verschoningsrecht zorgt ervoor dat je in alle vrijheid met een advocaat of arts kunt praten zonder angst voor openbaarmaking. Maar die bescherming vervalt zodra je de informatie deelt met een buitenstaand platform.
ChatGPT slaat ingevoerde gegevens op en gebruikt ze onder meer om de eigen AI-modellen te trainen. Door zo’n conceptbericht in het systeem te plakken, geef je het feitelijk prijs aan een derde partij. De rechter besloot daarom dat deze specifieke ChatGPT-gesprekken niet onder het geheimhoudersrecht vielen. Ze werden dus niet afgeschermd en doorgestuurd naar het Openbaar Ministerie.
Hoewel dit een beslissing van een rechter-commissaris is (en geen arrest van een hogere raad), legt de uitspraak een pijnlijk punt bloot. Veel juristen, bedrijven en particulieren grijpen tegenwoordig naar generatieve AI voor hun correspondentie. Wie gevoelige informatie in externe AI-tools plakt, moet er rekening mee houden dat de wet die data niet meer als strikt geheim beschouwt.
