De voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag heeft de door de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) opgelegde lasten onder dwangsom aan een internationaal socialmediaplatform voorlopig geschorst. De AP onderzoekt of openbare gebruikersgegevens van het platform zijn gedeeld met ontwikkelaars van large language models (LLM's) en of daarbij is gehandeld in strijd met onder meer de artikelen 6, 13 en 21 AVG. In dat kader wilde de toezichthouder live toegang krijgen tot verschillende interne bedrijfssystemen.
Het onderzoek begon in maart 2025 nadat de AP signalen had ontvangen dat openbare gebruikersinformatie uit de Europese Economische Ruimte mogelijk werd gelicentieerd aan ontwikkelaars van AI-modellen. Tijdens bedrijfsbezoeken in mei en oktober 2025 wilden toezichthouders onder meer live meekijken in systemen als Jira, Google Vault, Ironclad en zogenoemde SWAT Tables. Volgens de AP was die inzage noodzakelijk om te controleren of persoonsgegevens rechtmatig werden verwerkt en gedeeld.
Tijdens het onderzoek ontstond een conflict over de gevraagde inzage. Volgens het platform bevatten de systemen ook communicatie die onder het advocatenverschoningsrecht valt. Daarnaast zou volledige live-toegang kunnen leiden tot strijd met Amerikaanse privacywetgeving, omdat de systemen vanuit de Verenigde Staten worden beheerd. Nadat partijen hierover geen overeenstemming bereikten, staakte het platform zijn medewerking. De AP legde vervolgens aan zowel de Amerikaanse moedermaatschappij als de Nederlandse vestiging een last onder dwangsom van € 100.000 op wegens schending van de medewerkingsplicht.
Volgens het platform overschrijdt de AP met de gevraagde live-inzage haar territoriale bevoegdheden. De toezichthouder zou feitelijk medewerkers in de Verenigde Staten aansturen bij het doorzoeken van interne systemen. Daarnaast stelde het platform dat de gevraagde onderzoeksmethode onevenredig is en dat de AP ook met minder ingrijpende middelen de benodigde informatie had kunnen verkrijgen.
De voorzieningenrechter oordeelt dat niet kan worden uitgesloten dat deze bezwaren in de bezwaarprocedure zullen slagen. Anders dan bij een gewone informatievordering zou de AP tijdens de live-doorzoekingen rechtstreeks meekijken terwijl medewerkers in de Verenigde Staten zoekopdrachten uitvoeren. Daardoor is volgens de rechtbank niet zonder meer duidelijk dat de AP binnen de grenzen van haar rechtsmacht blijft.
De rechtbank plaatst eveneens kanttekeningen bij de proportionaliteit van de gekozen onderzoeksmethode. Hoewel het door het platform voorgestelde alternatief – het verstrekken van specifieke informatie op verzoek – volgens de rechter onvoldoende controlemogelijkheden biedt, is niet uitgesloten dat de live-doorzoekingen kunnen botsen met Amerikaanse regelgeving, waaronder de Stored Communications Act. Of dat risico uiteindelijk voor rekening van het platform moet blijven, zal in de bezwaarprocedure verder moeten worden beoordeeld.
Daarnaast speelt het advocatenverschoningsrecht een belangrijke rol. De voorzieningenrechter merkt op dat de AP pas geruime tijd na de start van het onderzoek duidelijkheid heeft gegeven over de wijze waarop zij met geprivilegieerde informatie omgaat. Hoewel de interne werkwijze van de AP op het eerste gezicht voldoende waarborgen lijkt te bevatten, hangt veel af van de praktische uitvoering daarvan. Ook hierover moet de bezwaarprocedure meer duidelijkheid bieden.
Bij de belangenafweging weegt de rechtbank mee dat het platform mogelijk onomkeerbare gevolgen ondervindt wanneer nu al live toegang tot de systemen moet worden verleend. Daartegenover heeft de AP volgens de voorzieningenrechter onvoldoende aannemelijk gemaakt dat onmiddellijke uitvoering van de lasten noodzakelijk is. Daarom zijn de lasten onder dwangsom geschorst tot zes weken nadat op de bezwaren is beslist.
