Gemeenten testen autonome digitale werkplek

Digitale autonomie krijgt vorm

Gemeenten werken steeds meer digitaal. Tegelijk zijn zij vaak afhankelijk van internationale leveranciers voor werkplekken en samenwerkingstools. Dat brengt risico’s met zich mee voor continuïteit en dienstverlening.

Daarom starten ’s-Hertogenbosch, Zaanstad, Ede en Amsterdam samen met de VNG een praktijkpilot. Ook het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en SSC-ICT zijn betrokken. De samenwerking valt onder de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS). Het doel: inzicht krijgen in haalbare alternatieven die beter aansluiten bij publieke waarden, zoals transparantie en leveranciersonafhankelijkheid.

Praktijkpilot met open source oplossingen

In de pilot testen gemeenten een Linux-gebaseerde werkplek in combinatie met MijnBureau. Deze werkomgeving draait op de Digitale Autonome Werkplek Overheid (DAWO), een open source blauwdruk van SSC-ICT.

MijnBureau is een open samenwerkomgeving in ontwikkeling bij BZK. Hierin komen verschillende Europese oplossingen samen, waaronder componenten uit Frankrijk en Duitsland en het platform Nextcloud. De combinatie vormt een eerste stap naar een toekomstbestendige digitale werkomgeving voor de overheid.

Eerste resultaten en inzichten

Tijdens het iBestuur-congres Soevereiniteit en Overheid zijn de eerste resultaten gedeeld. Daaruit blijkt dat de technische basis voor een autonome werkplek aanwezig is. Tegelijk is duidelijk dat verdere samenwerking en investeringen nodig zijn. Overheden moeten gezamenlijk optrekken om deze ontwikkeling te versnellen en structureel in te bedden.

Leren van de praktijk

De pilot loopt tot eind 2026. In deze periode verzamelen gemeenten gebruikerservaringen en testen zij de toepasbaarheid in de praktijk. Ook onderzoeken zij welke medewerkers als eerste met de nieuwe werkomgeving kunnen werken. De inzichten helpen bij de doorontwikkeling van zowel DAWO als MijnBureau.

Samen werken aan opschaling

De VNG organiseert samen met de deelnemende gemeenten bijeenkomsten om kennis te delen. Zo kunnen ook andere gemeenten aanhaken. Op de agenda staat onder meer de GovTechDay (11 juni 2026). In het najaar volgt een fieldlab met overheden en marktpartijen.