Internationale uitwisseling van belastinggegevens en grondrechten

De Europese Commissie hield recent een consultatie over de internationale uitwisseling van financiële persoonsgegevens, ook wel bekend als ‘EU-regels voor administratieve samenwerking op het gebied van de belastingen’ of als ‘DAC’. Het doel van deze regels is om gegevens uit te wisselen ten behoeve van belastingheffing en witwasbestrijding. De aankondiging van de Europese consultatie is hier te vinden. Op dit moment is DAC voornamelijk gericht op het verhogen van de inkomsten van de EU-lidstaten, waardoor de inkomsten van de EU (indirect) kunnen stijgen, en op doelstellingen op het gebied van misdaadbestrijding. Er wordt daarbij te weinig aandacht besteed aan de mensenrechten en andere grondrechten die zijn verankerd in het Europees Handvest en overige Europese wetgeving.

Privacy First heeft aan de consultatie deelgenomen, zie deze pagina waar naar een Engelstalige pdf met ons commentaar kan worden doorgeklikt.

In ons commentaar leggen we uit dat bij internationale financiële uitwisseling aandacht moet worden besteed aan de grondrechten van burgers. Als op Europees niveau de EU-regels inzake administratieve samenwerking op belastinggebied worden verduidelijkt, vereenvoudigd en verbeterd, kan ook worden gezorgd voor een betere bescherming van de financiële mensenrechten van EU-burgers.

Privacy First heeft er in de consultatiereactie op gewezen dat de internationale uitwisseling van persoonsgegevens voor belasting- en andere overheidsdoeleinden aanzienlijke schade aan burgers kan toebrengen. Dergelijke schade doet zich reeds voor, bijvoorbeeld in de praktijken van de EU-lidstaten met betrekking tot FATCA en de FATCA-verdragen, en door misbruik door derde landen (waaronder de VS) van sanctiewetgeving en antiwitwaswetgeving als alibi om politieke tegenstanders aan te pakken.

Momenteel ontbreekt het zowel in de DAC als in de nieuwe antiwitwaswetgeving van de EU aan mechanismen om EU-ingezetenen te beschermen tegen praktijken van derde landen die de grondrechten van burgers schenden. Het kan daarom niet als vanzelfsprekend worden beschouwd dat de internationale uitwisseling van persoonlijke financiële gegevens zal plaatsvinden in overeenstemming met de grondrechten en met de nodige zorgvuldigheid.

De herziening van de DAC is een goede gelegenheid om financiële mensenrechten in het Europees financieel recht op te nemen. Privacy First verzoekt de Europese Commissie en de andere betrokken Europese autoriteiten om dit te doen in het kader van de herziening van de DAC en heeft daartoe enkele suggesties gedaan. Hieronder onze voornaamste voorstellen:

Het algemene kader voor uitwisseling onder CRS en FATCA wordt onderdeel van DAC, met passende waarborgen.

In DAC wordt een expliciet verbod op uitwisseling van financiële persoonsgegevens opgenomen als die uitwisseling tot schending van grondrechten zou leiden.

De uitwisseling met landen buiten de EU wordt strikt gereguleerd, met duidelijke standaarden op het gebied van grondrechten en rechtsbescherming.

Uitwisseling met derde landen vindt alleen plaats als die derde landen grondig zijn geaudit door deskundigen op naleving van het Europees Handvest, de AVG en andere relevante regels.

Personen die een bijzonder risico lopen worden in staat gesteld om uitwisseling met een derde land te laten blokkeren.

Iedere persoon wiens gegevens aan een ander land wordt verstrekt, wordt daarover door de autoriteiten geïnformeerd.

Alleen onder strenge voorwaarden worden bedrijven verplicht om persoonsgegevens aan de autoriteiten te leveren (‘renseignering’ of ’third-party reporting’), dit ter voorkoming van gegevensbeschermingsrisico’s.

In DAC wordt een noodrem opgenomen, die het mogelijk maakt om alle uitwisseling met een derde land of renseignering stop te zetten op grond van bijzondere omstandigheden.

Wordt vervolgd.