Menu

Zoek op
rubriek
Data&Privacyweb
0

Prinsjesdag: ‘digitaal’ nog altijd geen prioriteit voor Rutte

Er zijn flinke uitdagingen in het digitale domein, en toch kwam het thema er tussen alle hedendaagse crises maar bekaaid vanaf tijdens Prinsjesdag. In de Miljoenennota en de verschillende begrotingen – is er meer te vinden, al moet je goed zoeken. Belangrijkste wapenfeit: meer geld voor de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Lees de beschouwing van de redactie van Data&Privacyweb.

21 sep 2022

Achtergrond artikelen

Achtergrond artikelen

Eerst even een blik op de Troonrede. Nederland wordt natuurlijk geplaagd door vele crises. De stijgende energieprijzen en de dreigende armoedeval voor veel mensen zijn er daar maar een paar van. We hebben ook een asielcrisis, grote problemen op de huizenmarkt, een zich aftekenende klimaatramp en ga zo maar door.

Slechts één keer digitalisering in Troonrede

Dat daar alle aandacht op ligt, is in dat licht bezien niet zo gek. Maar dat de Koning slechts één keer repte over digitalisering en voor de rest onze cyberweerbaarheid, Big Data of de (schadelijke) effecten van algoritmes buiten beschouwing hield, wekt verbazing. Digitalisering heeft in zijn betoog – weliswaar door premier Rutte geschreven – slechts een positieve betekenis: “Belangrijk zijn een aantrekkelijk vestigingsklimaat, ruimte voor de topsectoren en innovatieve start-ups, en het benutten van alle kansen die digitalisering biedt.” (1). Digitalisering louter in dienst van de innovatiekracht en welvaart van de bv Nederland . Daarmee was de kous af. Niks over IT-projecten, cyberweerbaarheid of regie over eigen data en een publiek internet.

In de Miljoenennota wordt wel meer plek ingeruimd voor het digitale domein in al zijn facetten. Het is een echo van de strategie die staatssecretaris Alexandra van Huffelen eerder opstelde en die ze naar eigen zeggen ‘binnenkort’ verder uitdiept in haar werkagenda Digitalisering. (2) “Het kabinet werkt aan een digitale agenda waarin publieke waarden een centrale plek innemen. Wat offline de norm is, moet ook online gaan gelden. En iedereen moet mee kunnen doen. Daarom krijgen de ruim twee miljoen mensen die digitaal minder vaardig zijn, hulp vanuit het Rijk,” valt er te lezen.

Vervolgens is er aandacht voor wetgeving en normering: “Daarnaast werkt het kabinet aan een digitale identiteit, worden algoritmen gereguleerd en wordt er ingezet op het bestrijden van desinformatie en online discriminatie. Sterke Europese wet- en regelgeving, zoals de AI-act, de Digital Markets Act en de Digital Services Act zullen hier ook een belangrijke rol in spelen.”

Zoeken met vergrootglas naar concrete maatregelen

Terwijl andere urgente thema’s wél gekoppeld zijn aan concrete maatregelen, zijn die voor het digitale domein maar moeilijk te vinden. Alleen het zoekproces is al lastig. Veel onderwerpen die raken aan digitalisering, zijn geen onderdeel van de portefeuille van Van Huffelen. Zo valt de beteugeling van Big Tech en de implementatie van de Digital Services Act (DSA) en de Digital Markets Act (DMA) onder het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en de bescherming van persoonsgegevens en de Autoriteit Persoonsgegevens onder minister van Rechtsbescherming Franc Weerwind.

In zijn deelbegroting, die van het departement Justitie en Veiligheid, vinden we misschien wel het belangrijkste wapenfeit. De Autoriteit Persoonsgegevens, die steen en been klaagt over een gebrekkig budget en capaciteit, krijgt er geld bij. Dat was al wel aangekondigd, maar wordt nu daadwerkelijk bevestigd. De begroting van de toezichthouder stijgt volgend jaar door naar zo’n 34,5 miljoen euro. Dat is 5,5 miljoen euro meer dan het afgelopen jaar, en betekent, naar het zich laat aanzien, meer slagkracht bij de handhaving van bijvoorbeeld de Algemene verordening gegevensbescherming (Avg) en onderzoek naar datalekken.

Eerder werd al bekend dat er een algoritmetoezichthouder in het leven wordt geroepen, die zal vallen onder de AP. Het ministerie van Justitie en Veiligheid is sowieso voornemens om de digitale rechtsstaat te versterken en gaat in 2023 evalueren of het huidige juridische kader nog wel past bij opkomende technologieën als deepfakes en gezichtsherkenning (3).

De aanpak van cybercriminaliteit

Het kabinet blijkt, ondanks dat er geen woord aan vuil wordt gemaakt in de Troonrede, het belang in te zien van cyberweerbaarheid. Die houdt op dit moment vooral verband met de dreiging vanuit Rusland. “De Russische invasie van Oekraïne maakt duidelijk dat we rekening moeten houden met hybride dreigingen. Het gaat hierbij om dwingende, ondermijnende, misleidende of heimelijke activiteiten van of namens statelijke actoren die de nationale veiligheidsbelangen van Nederland kunnen schaden,” is te lezen in de Miljoenennota. Volgend jaar werkt het kabinet samen met andere partners aan een ‘Rijksbreed responskader’ om weerbaar te zijn tegen dit soort dreigingen.

De in 2022 opgestelde Nederlandse Cybersecurity Strategie wordt in 2023 geïmplementeerd. "Het doel hiervan is de Nederlandse samenleving digitaal veilig te maken", zegt het ministerie van Justitie en Veiligheid. De Nederlandse Cybersecurity Strategie gaat over de rijksbrede cybersecurityaanpak. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid coördineert deze strategie. Meer sectoren, zoals de chemische industrie en datacenters krijgen een meldplicht wanneer ze te maken krijgen met ernstige cyberincidenten, onder de herziening van de NIB2-richtlijn.

De vraag is of het voldoende is om alle grote online bedreigingen het hoofd te bieden. Maar wat duidelijk is, is dat ‘digitaal’ nog altijd geen prioriteit is voor premier Mark Rutte, uiteindelijk de auteur van de Troonrede.

1) https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/prinsjesdag/miljoenennota-en-andere-officiele-stukken

2) https://twitter.com/AvHuffelen/status/1572228073067806721

(3) https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/prinsjesdag/miljoenennota-en-andere-officiele-stukken

Artikel delen

Reacties

Laat een reactie achter

U moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.