De Nederlandse vermogensbeheersector staat aan de vooravond van een grootschalige transformatie door kunstmatige intelligentie (AI), maar de weg van experiment naar echte meerwaarde blijkt in de praktijk weerbarstig. Uit nieuw onderzoek van KPMG, getiteld 'State of AI in Asset Management', blijkt dat hoewel 80% van de organisaties AI als een strategische prioriteit ziet, de sector nog grotendeels vastzit in de opstartfase.

Hoewel de urgentie breed wordt gedragen – 92% van de ondervraagden vindt dat de adoptie van AI moet versnellen – blijft de uitvoering achter. KPMG stelt dat driekwart van de Nederlandse asset managers zich nog in de vroege adoptiefase bevindt, waarbij de focus vooral ligt op kleinschalige pilots en 'proof-of-concepts'.
Een opvallend knelpunt is het gebrek aan concrete doelstellingen: bijna 60% van de instellingen heeft nog geen meetbare doelen voor AI-projecten geformuleerd. Hierdoor is het voor veel organisaties lastig om de werkelijke businesswaarde van hun AI-initiatieven aan te tonen.
Op dit moment richten vermogensbeheerders hun pijlen vooral op het verbeteren van de operationele efficiëntie. De belangrijkste toepassingen die KPMG signaleert zijn:
Om deze technologieën op schaal te kunnen gebruiken, wordt momenteel 75% van de inspanningen geïnvesteerd in het leggen van een stevig fundament op het gebied van data, technologie en governance.
Een ander cruciaal thema uit het rapport is 'Responsible AI'. Alle ondervraagde organisaties erkennen het belang van ethische kaders en vangrails bij de inzet van AI. Toch geeft 84% aan dat zij momenteel nog niet in staat zijn om alle AI-risico's volledig te beheersen. De snelle technologische ontwikkelingen lopen vaak voor op de interne controlemechanismen en de ontwikkeling van regelgeving, zoals de EU AI Act.
KPMG concludeert dat de sector een "vrije vertaalslag" moet maken van experimenteren naar integratie in de kernprocessen. Gevraagd naar welk advies zij zichzelf vijf jaar geleden hadden gegeven, antwoordden veel asset managers: "beweeg sneller en handel moediger".
"Succes met AI hangt niet alleen af van data en technologie, maar vooral van het overbruggen van vaardigheidskloven en het bouwen van een cultuur van samenwerking," aldus het rapport. Voor de komende jaren ligt de uitdaging dan ook in het opschalen van AI-initiatieven en het transformeren van de organisatie-inrichting om de volledige potentie van de technologie te benutten.
