PSD2 (Payment Services Directive 2) is de herziene Europese betaalrichtlijn die sinds februari 2019 in Nederland van kracht is. Deze wet verplicht banken om, met expliciete toestemming van de klant, derde partijen zoals FinTech-bedrijven toegang te geven tot betaalrekeninggegevens. Het doel is om concurrentie en innovatie in de betaalmarkt te stimuleren, nieuwe spelers toe te laten en klantgerichte betalingsdiensten te bevorderen.

Onder PSD2 kunnen dienstverleners twee soorten vergunningen aanvragen bij De Nederlandsche Bank:

• Account Information Service Providers (AISP): partijen die betaalgegevens mogen inzien en bundelen, bijvoorbeeld in apps die meerdere bankrekeningen combineren.

• Payment Initiation Service Providers (PISP): partijen die namens de klant betalingen mogen uitvoeren vanaf diens bankrekening.

De toegang tot betaalgegevens brengt aanzienlijke privacy- en veiligheidsvraagstukken met zich mee. Omdat het om zeer gevoelige persoonsgegevens gaat, gelden strenge regels voor verwerking en opslag. Gegevens mogen alleen worden gebruikt voor specifieke diensten en niet voor commerciële doeleinden zonder expliciete en hernieuwbare toestemming van de klant.

In de praktijk heeft PSD2 geleid tot nieuwe diensten, zoals persoonlijke financiële dashboards en alternatieve betaaldiensten, maar ook tot zorgen over datadelen met grote technologiebedrijven, de risico’s van fraude, en de noodzaak van robuuste IT-beveiliging.

Actuele discussiepunten rond PSD2 zijn onder meer:

• De balans tussen innovatie en bescherming van persoonsgegevens.

• De interpretatie en afdwinging van ‘expliciete toestemming’.

• Samenhang met nieuwe Europese regelgeving zoals de Payment Services Regulation (PSR) en de Digital Operational Resilience Act (DORA).

• De rol van PSD2 in het bredere Europese streven naar een geïntegreerde digitale financiële markt.

PSD2 heeft het monopolie van banken op betalingsverkeer doorbroken, maar maakt ook duidelijk dat de kern van ons financiële systeem – en de privacy van betaalgegevens – steeds meer in het spanningsveld komt te liggen tussen technologische innovatie en strengere waarborgen voor consumenten.