De European Tech Alliance (EUTA), de koepelorganisatie van 36 Europees-geboren techbedrijven, roept Europese wetgevers op het AI Omnibus-voorstel zo aan te passen dat de AI-verordening (AI Act) praktisch uitvoerbaar, risicogebaseerd en innovatievriendelijk blijft. Volgens de alliantie mag het voorstel niet blijven steken in het simpelweg uitstellen van verplichtingen, maar moet het echte knelpunten in de uitvoering oplossen.
EUTA verwelkomt de poging van de Europese Commissie om de implementatie van de AI Act (Verordening (EU) 2024/1689) te verduidelijken en te stroomlijnen. Tegelijk waarschuwt de organisatie dat de kern van de wet — de risicogebaseerde systematiek — niet mag worden uitgehold.
Artikel 6, lid 3 moet volgens EUTA fungeren als een echte waarborg: AI-systemen die in bijlage III zijn opgenomen, zouden alleen als hoog risico mogen worden aangemerkt wanneer zij beslissingen daadwerkelijk materieel beïnvloeden of significante risico’s veroorzaken. Ook pleit de alliantie voor een nauwe uitleg van de profileringbepaling, om te voorkomen dat alledaagse toepassingen, bijvoorbeeld in werving en selectie, onbedoeld automatisch onder het hoogrisicoregime vallen.
Om te voorkomen dat de AI Act verwordt tot een administratieve afvinkoefening, vraagt EUTA om concrete en bruikbare guidance. De Europese Commissie zou methodologieën, templates en praktische richtsnoeren moeten ontwikkelen voor fundamentele-rechten-risicobeoordelingen en bijbehorende mitigerende maatregelen.
Die guidance moet bovendien aansluiten bij bestaande en toekomstige richtlijnen van lidstaten en de European Data Protection Board (EDPB), zodat bedrijven niet te maken krijgen met overlappende of tegenstrijdige verplichtingen. Alleen met duidelijke en consistente hulpmiddelen, stelt EUTA, kunnen organisaties hun middelen inzetten voor daadwerkelijk risicobeheer in plaats van louter formele compliance.
EUTA steunt het voorgestelde uitstel van de transparantieverplichtingen uit artikel 50 van de AI Act, maar vindt dat dit niet ver genoeg gaat. De alliantie pleit voor een verlenging van de overgangsperiode van zes naar twaalf maanden, voor alle onderdelen van artikel 50 en zowel voor bestaande als nieuwe AI-systemen.
Daarnaast zou de invoering van deze verplichtingen moeten worden afgestemd op de nog te ontwikkelen Code of Practice en relevante technische normen. Transparantie moet volgens EUTA bovendien risicogericht worden toegepast: alleen wanneer er daadwerkelijk sprake is van een reëel risico op misleiding. Zo wordt voorkomen dat gebruikers worden overspoeld met informatie in situaties waarin het gebruik van AI al evident is.
Tot slot benadrukt EUTA het belang van juridische voorspelbaarheid. Bedrijven hebben duidelijke en stabiele termijnen nodig om investeringen in compliance te plannen. De alliantie pleit er daarom voor om helder vast te leggen wanneer uitgestelde hoogrisicoverplichtingen in werking treden, bijvoorbeeld door deze te koppelen aan de beschikbaarheid van normen, richtsnoeren en praktische compliance-tools.
Open-eindetermijnen ondermijnen volgens EUTA zowel de rechtszekerheid als de investeringsbereidheid van Europese AI-aanbieders.
EUTA-secretaris-generaal Victoria de Posson onderstreept dat het AI Omnibus-voorstel meer moet zijn dan een verschuiving van deadlines.
“The AI Omnibus is an opportunity to fix real implementation bottlenecks, but postponement alone is not enough.” “European innovators need clear guidance, proportionate obligations and predictable timelines to invest and scale responsibly" aldus de Posson.
EUTA zegt bereid te zijn tot een constructieve en oplossingsgerichte dialoog met de EU-instellingen, met als doel een AI Omnibus die het vertrouwen in AI versterkt en tegelijk de Europese concurrentie- en innovatiekracht ondersteunt.
